مراتع کشور و کارکردهای اقتصادی وزیست محیطی آن
دسته: مقاله ها نمایش از چهارشنبه, 29 دی 1389 11:40 بازدید: 588
پیام طبیعت - مرتع که از آن به عنوان دايه بي مزد و منت انسان و حافظ و پاسدار قداست و عفت خاك نامبرده می شود زمینی است اعم از کوه و دامنه یا زمین مسطح که درفصل چرا دارای پوششی ازنباتات علوفه ای خودرو است به نحوی که خوراک دام از آن حاصل می شود و تجدید حیات آن بطورطبیعی انجام می پذیرد .مراتع علاوه بر نقشي که در تولید و تامین علوفه دارد دارای ارزشهای دیگری هم هست. محاسبات و ارزیابی های بین المللی صورت گرفته نشان داده است که ارزش یک هکتار مرتع در سال معادل ۲۳۲ دلار است که 25 درصد آن مربوط به تامین علوفه و 75 درصد آن مربوط به ارزش های زیست محیطی است.
به بیان دیگر مراتع ايران علاوه بر تولید 10/7 میلیون تن علوفه؛ تقریبا چهار برابرهمین مقدار ارزشهای غیر مستقیمی دارند که معمولا در محاسبات اقتصادی نادیده گرفته می شود. نقش ديگر مراتع را بايد در جلوگيري از بروز پديده سيلاب و فرسایش خاک دانست.
مساحت مراتع کشور حدود 84/5 میلیون هکتار است که از این میزان 15/6 درصد جزو مراتع خوب تا متوسط است، 66/7 درصد جزو مراتع متوسط تا ضعیف است و 17/7درصد جزو مراتع ضعیف تا خیلی ضعیف است.
تولید علوفه از مراتع کشور سالانه 10/7 میلیون تن است که به ازای هر کیلو علوفه مرتعی 2500 ریال (70% قیمت جو) عددی معادل زیر را به ما می دهد:
-/000/000/675/2= 2500× 10/7ریال می باشد ( علوفه قابل برداشت در هرسال)
- در حال حاضر 83 میلیون واحد دامی به مدت 7 ماه در سال وابسته به مراتع کشور است که با توجه به ظرفیت مراتع، 37 میلیون واحد دامی در هفت ماه از سال می تواند بصورت مجاز از مراتع کشور تعلیف نماید.
همچنین در این بخش 916 هزار خانوار روستایی و عشایری وابسته به مراتع کشور هستند که جمعیتی حدود 4580000 نفر را شامل می شود.
- مراتع ممیزی شده در کشور 75 میلیون هکتار است که برای 27 میلیون هکتار آن طرح مرتعداری تهیه شده است.
کنترل فرسایش خاک، کنترل سیل ، تنوع ذخائر توارثی گیاهان، کنترل بیولوژیکی آفات، کنترل فرسایش بادی، گرده افشانی، تنظیم شرایط اقلیمی، خاکزایی و اکوتوریسم از جمله مواهب و کارکرد های زیست محیطی است که مراتع کشور آن را به این مرز وبوم ارزانی داشته است.
کارکرد های زیست محیطی 75% از ارزشهای مراتع را به خود اختصاص می دهد و 25% ارزش مراتع مربوط به مسائل اقتصادی است که تولید علوفه ، تولیدگیاهان داروئی و صنعتی و تولید عسل از گیاهان مرتعی و .... می باشد.