دسته: مقاله ها نمایش از دوشنبه, 30 فروردين 1389 04:18 بازدید: 725

ازجمله افاتی که در اکثر مناطق تاغکاری به حالت طغیانی بوده وخسارت شدیدی وارد میکند ملخ کوهاندار تاغ مباشد که از نوع ملخهای بزرگ بوده ونمونه بالغ ان شبیه ملخ صحرایی (schistocerca grregaria)است
در شرایط اب وهوایی ایران ملخهای بالدار (بالغ)در اواخر اردیبهشت و اوایل خرداد ماه ظاهر شده پس از یک دوره تغذیه شروع به جفت گیری و سپس تخم ریزی می کنند ملخ بالغ برای تخم ریزی خاکهای ماسه ای و نرم را نسبت به خاکهای رسی و سخت ترجیح می دهند0از نظررژیم غذایی این ملخ بر خلاف سایر گونه های خانواده Acrididae مونوفاز (تکخوار)بوده وفقط از درختان تاغ (Haloxylon spp)تغذیه میکند .البته در موارد نادر در صورت جمعیت بالا به مقدار جزئی از اسکنبیل نیز تغذیه نموده است (عادلی و منصور عبایی1367)
شرایط آب و هوائی مناطق پراکنش ملخ ها از جمله عواملی هستند که در مهار انها نقش بسزایی دارد0 بخصوص تغییرات درجه حرارت و میزان رطوبت که در مهار جمعیت این حشرات بطور مستقیم یا غیر مستقیم اثر می گذارد 0بطور مثال تخمهای این ملخ دارای دیاپوز حقیقی است وپس از سپری نمودن یک دوره سرما چنانچه در زمستان برای چند روز هوا گرم شود ویا بارندگی رخ دهد تخم ها تفریخ شده و سرمای مجدد باعث مرگ پوره های جوان می شود0پرندگان به ویزه سار گنجشک کلاغ سبزه قبا ونظایر انها نیز از دشمنان طبیعی ملخ ها هستند علاوه بر این چند گونه از زنبورهای خانواده Sphecidaeوبخصوص جنس Sphexملخ ها را با نیش بی حس کرده وانها را به لانه خود برده و سپس روی بدن انها تخم ریزی میکنند که لارو این زنبورها پارازیت خارجی ملخ های بی حس شده می باشند0کپسول های ملخ کوهانداربه شدت موردحمله موشهای Meriones spکه درمنطقه به وفور وجود دارند قرار گرفته و پس از هر دفعه تخم گذاری تعداد زیادی از این کپسول ها طعمه موشها می شوند0
یکی از روشهای مبارزه با ملخ ها مبارزه مکانیکی است که شامل جمع اوری کپسول تخم پوره و حشره کامل و انهدام ان می باشد این روش از قدیمی ترین راه های مبارزه با ملخ ها بوده ولی امروزه کاربرد چندانی ندارد. از شعله افکن نیز برای کنترل ملخ ها استفاده می شود ولی برای این نوع ملخ کاربردی ندارد زیرا ملخ مذکور پس از خروج از تخم به سمت درختان تاغ حرکت کرده وروی ساقه ها مستقر و به تغذیه خود ادامه میدهد و در صورتی که از شعله افکن استفاده شود ابتدا گياهان مورد نظر صدمه دیده و پس از ان ملخها اسیب می بینند0در صورتی که سایر ملخهایی که از گراسه تغذیه میکنند در سطح زمین پراکنده و با استفاده از شعله افکن عملیات مبارزه
امکان پذیر است0 موثرترین راه مبارزه با ملخ ها استفاده از ترکیبات شیمیایی نظیر (مالاتیون فنیترتیونتوکسافن دیالدرین و...)است که به انحاءمختلف (تهیه طعمه مسموم محلول پاشی استفاده از ترکیبات سمی به صورت محلول پاشی با حجم کم یا( U.L.V)استفاده می شود .ناگفته نماند که مبارزه شیمیایی یکی از اساسی ترین کارامد ترین وسریعترین طرق مبارزه با افات و بیماری ها بوده است ولی استفاده مکرر و بی رویه از حشره کشهای متداول مشکلات بزرگ و فراوانی را به وجود اورده که به عنوان مثال می توان به از بین رفتن برخی از دشمنان طبیعی بروز مقاومت برخی از افات نسبت به این حشره کش ها و همچنین الود گی های شدید زیست محیطی انها اشاره کرد .
امروزه برای کنترل ملخ کوهاندار تاغ به جای استفاده از مواد شیمیایی از تنظیم کننده های رشد(Insect Growth Regulators)در مراحل اولیه بوره گی استفاده می شود که علاوه بر کنترل افت هیچگونه اثر سویی بر محیط زیست نداشته وتاثیر ان کاملا"اختصاصی است .از این ترکیبات می توان از دیملین روغنی نام برد که اختصاصا"برای کنترل ملخ های شاخک کوتاه فرموله شده و جزءگروه بیوراشینالهاو همراه با دیگر هورمونها رشد ونمو ملخ کوهاندار را تنظیم می کند و قادر است جمعیت افت را به حدی تنظیم نماید که خسارت ان زیر استانه زیان اقتصادی Economic thersholdقرار گیرد (1976همکاران وWatson )
بعلاوه استفاده از عوامل کنترل کننده قارچی مانندMetarhizium anisopliae var.Acridumبه نسبت 1013*2/1 اسپور در میلی لیتر در کلیه مراحل رشدی افت موثر بوده وقادر به كنترل پوره سن 1الی 5و حتی حشره بالغ افت مذکور و کلیه ملخ های شاخک کوتاه باشد .توصیه می شوداز قارچ مذکور در مراحل بوره گی استفاده شود تا کارایی آن بیشتر گردد .استفاده از این قارچ برای کنترل اکثر ملخ های شاخک کوتاه در دنیا از کارایی مطلوبی برخوردار است (1993.Bradly).
با توجه به بیولوژی افت کاربرد این قارچ در نیمه دوم فروردین ماه در تاغ زارها برای کنترل حشره بالغ وهمچنین پوره ها یی که از نظر زمانی در نیمه اردیبهشت ماه تفریخ می شوند زمان بسیار مناسبی است
تهيه و تنظيم: لادن صادقي
منبع: مدیریت جنگلهای دست کاشت مناطق خشک
تالیف: دکتر سید عطا رضایی