نقش گیاهان بعنو ان بادشکن
- توضیحات
- دسته: مقاله ها
- نمایش از پنج شنبه, 07 آذر 1387 14:25
- بازدید: 701
باد نقش بزرگی در جابجایی گازهای داخل خاک، گیاهان و جو به عهده دارد لکن همزمان گیاهان نقش بزرگی را در جریان باد در روی سطح زمین دارند و نیروی مقاوم بزرگی را که گیاهان در هوابوجود می آورند بسیار قابل ملاحظه می باشد. بدون وجود این نیرو مقاومت سطح کره زمین در بیشتر مواقع توسط باد متغیرخواهد بود. اگر زمینی عاری از گیاه گردد خشک شده و پرتوهای خورشیدی بدون اثر، دوباره بوسیله انکسار مجدد به هوا بر میگردند و حرارت آن توسط حرکات شدید هوا از بین خواهد رفت. از طرفی در یک سطح خشک روبیده شده توسط باد، گرد و غبارناشی از وزش باد در این اراضی در هوا پراکنده گردیده و اینخود باعث کاهش نور خورشید به سطح زمین خواهدگردید.
از طرفی ممکن است که گرد و غبار باعث سردشدن بیشتر هوا در قسمت بالایی شده و باعث می شود که این هوای سرد در اثر جابجایی با هوای گرم طبقات پایین به سطح زمین بیاید. در هنگام نفوذ هوای سرد به طرف سطح زمین، بطور آدیاباتیک گرم شده و رطوبت را از بین برده و بدین ترتیبحتی اجازه بارندگی نیز ندهد. برای این موضوع عملا صحرای Rajpuntana در شمال شرقی هند مثال بارزی می باشد از طرفی سرعتهای واقعاً زیاد باد هنگامی که که به تاج یک درخت میرسند در مجاورت هر برگ چنان سرعت خود را از دست می دهند که سرعت آنها به کمترین مقدار خود یعنی کمتر از 3 متر در ساعت می رسد. لذا هنگامی که تاج درختان و گیاهان بطور کلی موردمطالعه قرار می گیرند شرایط و سرعتهای زیاد در بالای تاجاین گیاهان، در داخل تاج آنها به سرعت قابل تحمل کاهش پیدامی کنند.
لذا به عنوان یک مانع مکانیکی، جنگل مانع عبور جریانات شدید باد در سطح زمین می شود از طرفی تمامسطوح اجسام حتی سطح بدن انسان بوسیله یک لایه بسیار نازک هوای همدمای بدن از هوای خارج جدا شده است و به عنوان عایقی مابین اجسام و هوای خارج به شمار می آید. برگهای گیاهان نیز دارای این لایه بسیار نازک مرزی می باشند که مانع جریان زیاد بخار آب، انیدرید کربنیک، اکسیژن و سایرگازها از سطح برگ به هوا بر می گردد.
لکن وقتی که باد می وزد این لایه مرزی از بین رفته و تبادلات سطحی افزایش میابد. لذا با افزایش سرعت باد افزایشی با در مقدارتبخیر سطحی برگها صورت می گیرد که خود یکی از عوامل موثرخنک سازی محیط می باشد. لذا مسلّماً بادهای شدید در بالای تاج درختان از طرفی برای تنظیم تبادلات گازی و ایجادجریانات هوا در داخل تاج درختان یا حتی نزدیک سطح زمین لازم می باشند. ولی اصولاً در جنگل هوا اغلب ساکن و بیحرکت می باشد و تنها هنگامی که هوای داخل جنگل حرکت می کندکه تغییرات محلی درجه حرارت در وزن مخصوص اجزاء هوا تأثیرگذارده و باعث جابجایی هوا در داخل جنگل می گردد. ولی هنگامی که باد سختی در خارج جنگل و یا روی تاج درختان بوزددر داخل تاج درختان سرعت آن به حداقل می رسد و کاهش بیشترسرعت باد در داخل درختان جنگل صورت می گیرد. این کاهش سرعت باد به میزانی است که بعد از کناره ها و حاشیه جنگل یاحاشیه بادشکن های مزارع تا یک فاصله حدود 30 برابر ارتفاع درختان، سرعت باد کاسته میگردد.
لکن وقتی که باد می وزد این لایه مرزی از بین رفته و تبادلات سطحی افزایش میابد. لذا با افزایش سرعت باد افزایشی با در مقدارتبخیر سطحی برگها صورت می گیرد که خود یکی از عوامل موثرخنک سازی محیط می باشد. لذا مسلّماً بادهای شدید در بالای تاج درختان از طرفی برای تنظیم تبادلات گازی و ایجادجریانات هوا در داخل تاج درختان یا حتی نزدیک سطح زمین لازم می باشند. ولی اصولاً در جنگل هوا اغلب ساکن و بیحرکت می باشد و تنها هنگامی که هوای داخل جنگل حرکت می کندکه تغییرات محلی درجه حرارت در وزن مخصوص اجزاء هوا تأثیرگذارده و باعث جابجایی هوا در داخل جنگل می گردد. ولی هنگامی که باد سختی در خارج جنگل و یا روی تاج درختان بوزددر داخل تاج درختان سرعت آن به حداقل می رسد و کاهش بیشترسرعت باد در داخل درختان جنگل صورت می گیرد. این کاهش سرعت باد به میزانی است که بعد از کناره ها و حاشیه جنگل یاحاشیه بادشکن های مزارع تا یک فاصله حدود 30 برابر ارتفاع درختان، سرعت باد کاسته میگردد.
منبع: سايت تخصصي بيابان ها و كويرهاي ايران - http://www.irandeserts.com
